De onbedwingbare behoefte om goed te doen

De onbedwingbare behoefte om goed te doen

Het geld klotst tegen de plinten op bij de provincie Fryslan. Geld dat in 2009 binnen is gekomen door de verkoop van de provinciale NUON aandelen. Meer dan 1 miljard Euro om precies te zijn. Uw geld, want u hebt destijds als verplichte afnemer en collectief eigenaar van de NUON de kas jarenlang gespekt. Volgens ons zou dit geld dan ook rechtstreeks teruggegeven moeten worden aan de Friese burgers. In plaats daarvan kiezen de vorige en zeker ook de huidige coalitie in het provinciehuis er voor om voor u te bepalen waar het aan uitgegeven wordt. “Zij kunnen dat immers veel beter dan u”.

De diepe wens om goed te doen, om wat neer te zetten en om wat achter te laten waar de samenleving iets aan heeft, is voor het college en het gemiddelde Statenlid groter dan uw recht om terug te krijgen wat van u is. Een en ander zou misschien nog te billijken zijn als er werkelijk nuttige en het algemeen belang dienende zaken op een doelmatige manier worden gerealiseerd. Helaas is dit bepaald niet altijd het geval. Een actueel voorbeeld daarvan is het plan voor de aanleg van een VisMigratieRivier door de afsluitdijk. De planuitwerking voor deze VMR is zo rond 2009 opgevat en 20 april jl. door de staten van Fryslan aangenomen. Het moet er voor zorgen dat vissen en paling (glasaal) door de afsluitdijk van de Waddenzee naar het IJsselmeer en omgekeerd kunnen zwemmen. De aanname is, dat dit nodig zou zijn omdat de visstand op het IJsselmeer en ook in de andere binnenwateren dramatisch laag is als gevolg van de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 die het IJsselmeer vanaf toen heeft afgesloten van de Waddenzee.

De bekende griene, duorsume en wurkgelegenheids mantra’s zijn als haarlemmerolie over de VMR plannen gegoten. Dan glijdt het gemakkelijk bij de correcte burgers en bestuurders naar binnen. Wie wil er dan nog nee zeggen?

Maar, wie zich ook maar een beetje echt gaat verdiepen in de materie komt tot onthutsende inzichten.

Het IJsselmeer is altijd één van de zwaarst beviste meren ter wereld geweest. In de jaren 50 van de vorige eeuw, dus 20 jaar na het sluiten van de dijk, bestond de vissersvloot uit 800 bedrijven die 4000 ton aal vingen. Dat afgezet tegen een vloot van ca 75 schepen in 2005 die nog maar een vangst van 200 ton thuis brachten.

De IJsselmeer visserij maakte gebruik van sleepnetten, wat als bijkomend positief effect had dat ze de rijke fosfaathoudende modder van de bodem opwervelden en zodoende overmatige groei van waterplanten in het meer tegen hielden. Na het verbod van deze vorm van vissen in 1969 ontstond er een biotoop waar de aal zich niet meer thuis voelde. Vandaag de dag is het water zo voedselarm, dat er praktisch geen vis en paling in kan leven.

Jarenlang heeft de aanvoer van planktonrijk water door de Rijn, Maas en Elbe de teruggang van het aalbestand deels voorkomen. Veel experts schreven de voedselrijkheid toe aan het fosfaat- en nitraatgehalte van het water, dit als gevolg van het gebruik van fosfaathoudende wasmiddelen en intensivering van de landbouw.

In de 80-er jaren werd, onder druk van milieubewegingen het fosfaat uit het Duitse rioolwater verwijderd en het gebruik van fosfaathoudende wasmiddelen sterk teruggedrongen. Het gevolg voor de visstand kan niet toevallig zijn. Als graadmeter neem ik maar weer de Nederlandse visserijsector die zich zeer aannemelijk op basis van de verhoogde fosfaatafvoer tot een miljardenbedrijf had ontwikkeld, en die nu zo goed als verdwenen is.

Hoe pervers kan overheidsbemoeienis zijn? Als je bedenkt dat de overheid eerst de groei van de vissersvloot stimuleert, om daarna maatregelen te nemen die wellicht onbedoeld, maar toch, de visstand praktisch tot nul terugbrengt en daardoor de vissersvloot dwingt tot sanering. Een overheid ook die de ongeremde aanwas van alle vis opvretende aalscholvers op de Oostvaardersplassen beschermt. En een overheid die steun verleent aan het rücksichtslos massaal wegvangen van glasaal bij Kornwerderzand ten behoeve van opgezette palingkwekerijen. Glasaal die daarvoor decennia lang door de sluisbewegingen samen met de scheepvaart in voldoende mate naar binnen wist te komen. En om de waanzin compleet te maken, nu dan ook een overheid die een vismigratie rivier wil opzetten om de glasalen toch maar weer in het IJsselmeer te krijgen. Een IJsselmeer waar tegenwoordig veel te weinig voedsel in zit.

Dat is ongeveer hetzelfde als nuchtere kalveren in de Sahara laten grazen...Vraag het de IJsselmeervissers en de binnenvissers van de Friese wateren. Wij hebben dat gedaan; er is geen paling meer omdat er te weinig voedsel is. Dat is de werkelijke oorzaak.

De Provincie Fryslan wil een prestigieus miljoenenproject opzetten, met als onbedoeld resultaat een hongerdood voor de doorgelaten vissen. Tja, als het nu ging om een aardigheidje om de goedbedoelende, maar wel vaker de plank misslaande, groene ecologische burgers en bestuurders blij te maken, dan was er misschien nog iets voor te zeggen.

Maar de kosten zijn niet misselijk, we praten hier over een bedrag van €52 miljoen, waarvan een belangrijk deel zelfs nog niet gedekt is. De provincie rekent er bijv. op dat er 8 miljoen subsidie uit de Europese pot komt. Mocht die aanvraag niet gehonoreerd worden dan komt die strop ongetwijfeld voor rekening van de Friese burger.

Pervers overigens ook om eerst bakken met geld aan Europa af te dragen en daarna te moeten soebatten of er misschien een klein gedeelte terug mag komen voor één of ander wild plan. Het maakt ook niet uit natuurlijk of een deel via een omweg door Europa betaald wordt of rechtstreeks door de burgers, want linksom of rechtsom: zij zijn

degenen die het uiteindelijk toch moeten ophoesten.

De Partij Voor De Vrijheid is er van overtuigd dat een vismigratierivier de visstand niet wezenlijk zal verbeteren. Immers, in het verleden, zelfs 30 jaar na het sluiten van de dijk en na jaar in jaar uit intensieve bevissing stikte het nog steeds van de vis. Het probleem kan volgens ons dan ook niet primair in de vismigratie zitten.

Het ligt aan voedselgebrek, wellicht overbevissing, chemische vervuiling van het oppervlakte water, glasaal afvangen en allerlei andere factoren.

Het mag u verbazen, of juist al lang niet meer, maar ondanks alle opgesomde argumenten wil het Friese provinciale college de plannen hoe dan ook door zetten. Zij worden daar met uitzondering van de PVV fractie unaniem door alle statenleden in gesteund.

Dit onwrikbare vasthouden aan een bepaald standpunt, zelfs wanneer uit de feiten blijkt dat de werkelijkheid anders is, wordt volgens mij heel treffend omschreven in de volgende quote uit wikipedia:

Tunnelvisie bij de overheid, De term tunnelvisie wordt ook gebruikt om de denkwijze aan te duiden die ervoor zorgt dat bepaalde overheidsprojecten waarvanhet nut twijfelachtig is, toch worden doorgezet. De betrokken bestuurders, politici en/of ambtenaren zijn er zo van overtuigd dat hun project nuttig is voor de samenleving, dat zij alle kritische geluiden negeren, onderdrukken of ombuigen in een voor het project gunstige richting. Zelfs als er een punt is bereikt waarop algemeen wordt ingezien dat het project beter niet had kunnen worden gestart, wordt het toch doorgezet omdat de besluitvorming al te ver heen is of omdat er al veel geld aan de voorbereiding is besteed. Men is dan soms wel bereid te erkennen dat men zich door tunnelvisie heeft laten leiden en dat er lessen zullen worden getrokken voor eventuele projecten in de toekomst.

De laatste regels zijn wellicht van toepassing op overheden waar het inzicht voortschrijdt. Bij de provincie Fryslan zijn we helaas zover nog niet.